Tanzimat Okumaları

Tanzimat, bir askeri tarihçi için ordudan, bir iktisat tarihçisi için vergiden ve bir sosyal tarihçi için yasaların düzenlenişinden ibaret bir olgu olarak görülebilir. Peki, bu dönemin Osmanlı tarihi açısından önemi nedir? Kaba bir tabirle, Tanzimat döneminde, Osmanlı’daki siyasetin dili ve taşranın yapısı değişmiş, yeni bir devlet pratiği ortaya çıkmıştır. Bu açıdan ele alındığında Tanzimat, merkezin taşrayı ele geçirişi, taşranın buna tepkisi, yani yerel güçlerin bir yeniden fethe tepki göstermesidir. Bu yüzden, Osmanlı Devleti’nin geçirdiği değişim düşünüldüğünde, tarihimizin en uzun dönemlerinden biri olarak görülebilir. Dönemin kısa bir özeti niteliğinde Cengiz Kırlı’nın Toplumsal Tarih’in 311. sayısında (Kasım 2019) yayımlanmış olan “Tanzimat: Düzen ve Kaos” adlı makalesine bakılabilir. Tanzimat’a daha dair daha detaylı bilgi almak isteyen okurlarımız aşağıdaki listede verdiğimiz kitaplardan ve makalelerden faydalanabilirler.

  • Khaled Fahmy, All the Pasha’s Men: Mehmed Ali, his Army and the Making of Modern Egypt (Cambridge: Cambridge University Press, 1997). Kitabın Türkçe çevirisi de mevcuttur. 
  • Gültekin Yıldız, Neferin Adı Yok: Zorunlu Askerliğe Geçiş Sürecinde Osmanlı Devleti’nde Siyaset, Ordu ve Toplum (1826-1839) (İstanbul: Kitabevi, 2009)
  • Cengiz Kırlı, Yolsuzluğun İcadı: 1840 Ceza Kanunu, İktidar ve Bürokrasi (İstanbul: VERİTA, 2015). 
  • Nadir Özbek, İmparatorluğun Bedeli: Osmanlı’da Vergi, Siyaset ve Toplumsal Adalet (1839- 1908) (İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2015).
  • Yücel Terzibaşoğlu, “Eleni Hatun’un Zeytin Bahçeleri: 19. Yüzyılda Anadolu’da Mülkiyet Hakları Nasıl İnşa Edildi?” Tarih ve Toplum Yeni Yaklaşımlar, no: 4, 2006, pp. 121- 147.
  • Avi Rubin, Ottoman Nizamiye Courts: Law and Modernity (Palgrave, McMillan, 2011).
  • Reşat Kaynar, Mustafa Reşit Paşa ve Tanzimat (Türk Tarih Kurumu, Ankara, 2010).
  • Janet Klein, The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone (Stanford: Stanford University Press, 2011). Kitabın Türkçe çevirisi de mevcuttur. 
  • Gülhan Balsoy, The Politics of Reproduction in Ottoman Society, 1838–1900 (London: Routledge, 2013). Kitabın Türkçe çevirisi de mevcuttur.
  • Halil İnalcık, “Şikâyet Hakkı: ‘Arz-ı Hâl’ ve ‘Arz-ı Mahzar’lar,” Osmanlı Araştırmaları 7- 8 (1988): 33-51.
  • Halil İnalcık, Mehmet Seyitdanlıoğlu, Tanzimat: Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu (İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2019). 
  • H. Baha Öztunç, Manastır: Tanzimat Döneminde Bir Rumeli Şehri Sosyo-Ekonomik Yapı (İstanbul: Kitabevi, 2020). 
  • Eugene Rogan, Frontiers of the State in the Late Ottoman Empire: Transjordan, 1850- 1921 (New York: Cambridge University Press, 1999).
  • Ussama Makdisi, The Culture of Sectarianism: Community, History, and Violence in Nineteenth-Century Ottoman Lebanon (Berkeley: University of California Press, 2000).
  • Musa Çadırcı, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapısı (Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1997). 
  • Mehmet Fatih Uslu, Fatih Altuğ, Tazimat ve Edebiyat: Osmanlı İstanbul’unda Modern Edebi Kültür (İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2014). 
  • Ebubekir Ceylan, The Ottoman Origins of Modern Iraq: Political Reform, Modernization and Development in the Nineteenth-Century Middle East (London: I.B Tauris, 2011).
  • Yonca Köksal, The Ottoman Empire in the Tanzimat Era: Provincial Perspectives from Ankara to Edirne (London: Routledge, 2019).
  • Mehmet Seyitdanlıoğlu, Tanzimat Devrinde Meclis-i Vala (1838-1868) (Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1999). 
  • Mehmet Seyitdanlıoğlu, Tanzimat Döneminde Modern Belediyeciliğin Doğuşu: Yerel Yönetim Metinleri (İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010)
  • Ali Akyıldız, Osmanlı Bürokrasisi ve Modernleşme (İstanbul: İletişim Yayınları, 2015) 
  • Maurus Reinkowski, Düzenin Şeyleri, Tanzimat’ın Kelimeleri: 19.Yüzyıl Osmanlı Reform Politikasının Karşılaştırmalı Bir Araştırması, çev. Çiğdem Canan Dikmen (İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2017).
  • Adrian Brisku, Political Reform in the Ottoman and Russian Empires: A Comparative Approach (London, NY: Bloomsburry, 2017).

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s