Araştırmacının Nimeti

Bilginin parmaklarımızın ucunda olduğu bir çağdayız. Fakat birçoğumuz bu dijital çağın bize sağladığı imkanlardan bihaber haldeyiz. “Nerelere bakmalıyım? Araştırmaya nereden başlamalıyım?” sorusu yalnızca yüksek lisans ve doktora yapan öğrencilerin değil araştırmaya meraklı, bilgiye ulaşmak isteyen herkesin birbirlerine ve kendilerine sıklıkla sorduğu bir soru olarak karşımıza çıkıyor. Öyleyse, nereye bakmalı? Araştırmaya nereden başlamalıyız? Bu kişinin merak ettiği, araştırdığı alandan alana değişiklik gösterse de, araştırmacıların nimetlerini bulmaları için bazı örnekler verebilir, bir liste yaratabiliriz. Dijital çağın ve erişimin insana belki de en çok bu şekilde yardımı dokunabilir. Zira bir araştırmacı için dünyasının aydınlığa kavuşması, ancak ve ancak kaynakların ortasında, belgelerden aradıklarının ona göz kırpmasıyla gerçekleşir. Araştırmacı nimetini bulur ve huzura kavuşur.

Gutenberg Projesi – 60.000’den fazla kitaba bedelsiz ve online erişim imkanı sunuyor. Her disiplinden araştırmacı yararlanabilir.

Salt Research – French Press in the Ottoman Empire – İstanbul’da İBB Atatürk Kitaplığı ve Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü (IFEA) ile Paris’te Bibliothèque nationale de France’ın ortak projesidir. 19. yüzyılın ikinci yarısından 1930’lara uzanan koleksiyon, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemi ile Cumhuriyet’in ilk yıllarında yayımlanan Fransızca gazete ve dergilerin yanı sıra Jön Türkler’in Avrupa’daki çeşitli yayınlarına erişim sağlar. Atatürk Kitaplığı’nın Osmanlı İmparatorluğu’nda Fransızca Basın koleksiyonu SALT Araştırma tarafından dijital ortama aktarılmıştır. 

Constitute Project – 192 ülkenin anayasalarına bu siteden ulaşılabiliyor.

The European Library – Proje kullanışlı arayüzüyle 48 ulusal Avrupa kütüphanesinden 27 milyona yakın içeriğe online erişim sağlıyor.

The National Archives – İngiliz Ulusal Arşivi tarafından elektronik ortama aktarılan belgelere buradan ulaşabilirsiniz.

Cornel Open – Cornell University Press’in open access (açık erişim) kitaplarının pdf veya epub formatlarına bu projeden ulaşabilirsiniz.

Koç University’s Digital Collection – Koç Üniversitesi’nin erişime açtığı dijital koleksiyon.

Gazeteden Tarihe Bakış Projesi – 1928-1942 yılları arasında yaklaşık 688 cilt-55 başlık ulusal/yerel gazeteden oluşan belgeleri taradı ve elektronik ortama yükledi. Erken Cumhuriyet dönemiyle ilgili merak, ilgi ve projelere sahip olan araştırmacılar yararlanabilir.

İSAM Osmanlıca Makaleler Veri Tabanı – İSAM’ın makale veri tabanı Osmanlıca belgeleri de kapsayacak hale getirildi. Sitede verilen bilgiye göre, bu veri tabanı, Osmanlıca dergilerde yer alan tarih, edebiyat ve İslam ilimlerine dair makalelerden oluşmaktadır. Şimdilik 31.585’ten fazla makalenin künyesi ile tam metinlerinin (PDF olarak) yer aldığı veri tabanı devamlı geliştirilerek yeni makaleler eklenecektir.

İsam Makale İçerikleri Veri Tabanı – Erişime açık, farklı disiplinlerden, farklı dergilerde yayınlanmış, çoğunluğu Türkçe binlerce makaleye ulaşım imkanı veren bu proje de birçok araştırmacının ilgisini çekecektir.

The Database of Ottoman Inscriptions – Tokyo Üniversitesi Yabancı Çalışmalar Birimi ve Türk Tarih Kurumu işbirliğiyle dijital ortama aktarılan Osmanlı kitabelerine bu adresten ulaşabilirsiniz.

MSÜ Elektronik Kaynaklar – Milli Savunma Üniversitesi’nin yeni yayın hayatına geçirdiği elektronik kaynaklarına bu adresten ulaşabilirsiniz.

LexiQamus – LexiQamus, el yazması Osmanlıca belgelerdeki okunması zor kelimelerin çözülmesi noktasında araştırmacılara yardımcı olmayı hedefleyen bir proje olduğundan ötürü ön plana çıkıyor. James Redhouse’un Lexicon isimli lügatını dijitalleştirme projesi olan LexiQamus Osmanlıca belgelerle çalışan araştırmacıların ilgisini çekebilir. Proje, Lexicon’un yanı sıra, Osmanlı son döneminde basılan yaklaşık 250 lügatın tamamını akademik bir hassasiyet ve ciddiyet içinde dijitalleştirmeyi de hedefliyor. LexiQamus’a nasıl destek olabileceğinize dair detaylı bilgiye websitesinden ulaşabilirsiniz.

Servet-i Fünûn Dergisi – Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nün TÜBİTAK desteğiyle yürüttüğü “Osmanlı Kültür Tarihinde Servet-i Fünûn Dergisi” projesi kapsamında online erişime açılan 235 sayıya ulaşabilirsiniz. Doç. Dr. Zeynep Uysal’ın öncülüğünde dijital ortama aktarılan derginin nüshaları farklı disiplinlerden araştırmacıların ilgisini çekecektir.

Emirgan Arşivi – Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi tarafından yürütülen proje dahilinde Emirgan’ın sosyal hayatıyla ilgili fotoğraflara ulaşabilirsiniz.

PAÜ Osmanlıca Sözlük – Arapça ve Farsça sözlüklerle bağlantılı olarak çalışmaktadır.

Kadro Dergisi – Derginin 1932-1935 yıllarında çıkmış nüshalarına erişim imkanı var.

Osmanische/Türkische Periodika – Kadro Dergisi’ni de dijital ortama aktaran Bonn Üniversitesi’nin diğer yayınlarını da inceleyebilirsiniz.

Fachbibliographie Turkologie – Yaklaşık 50.000 kitabı ve 600 kadar dergiyi taramış olan bu proje, zengin bir Türkoloji kaynağı olarak ön plana çıkıyor.

Ottoman Diplomats – Antwerp Üniversitesi Siyasi Tarih Merkezi tarafından yürütülen ve 1849-1914 yılları arasında Belçika’da görev yapmış olan Osmanlı diplomatlarının diplomatik rapor ve mektuplarının dijital kopyalarıyla beraber metin taramalarını da içeren proje, farklı disiplinden birçok araştırmacıya bir tık uzaklıkta.

SSG Vorderer Orient Digital – Martin Luther University of Halle-Wittenberg’in Ortadoğu ve Kuzey Afrika koleksiyonu, Arapça, Farsça ve Osmanlıca eserlerle araştırmacılar için zengin bir kaynak olarak ön plana çıkıyor.

Qatar Digital Library – Qatar National Library ve British Library işbirliği ile Qatar Digital Library, içerisinde binlerce el yazması, harita, kitap ve resmi dokümana ev sahipliği yapıyor. Özellikle Orta Doğu’ya ilgili çalışmalar yürütecek araştırmacıların ilgisini çekecektir.

Al-Aqsa Mosque Library in East Jerusalem – Yine Ortadoğu ve bilhassa Filistin meselesine ilgi duyanlar için, Kudüs’teki El Aksa Camii’nin kütüphanesinin 1900-1950 yılları arasında sahip olduğu Arapça ve Türkçe periyodik yayınların dijital kopyalarını içeren proje, Orta Doğu çalışmaları yürütenler için oldukça değerli bir kaynak.

Open Access Theses and Dissertations – 1100 üniversiteden derlenen milyonlarca teze ev sahipliği yapan site, tüm araştırmacıların mutlaka uğrayacağı bir durak olarak ön plana çıkıyor.

The British Newspaper Archive – Gazetelerin online erişime açtıkları sayıların birçok araştırmacı için birer hazine niteliğinde olduğunu biliyoruz. Bu proje dahilinde İngiltere ve İrlanda’da yayınlanmış olan gazetelere ulaşabilirsiniz.

Oapen – Özellikle sosyal bilimler alanında faydalanabileceğiniz bir elektronik kütüphane.

Aga Khan Library – Londra’daki Aga Khan Kütüphanesi’nde bulunan Osmanlı koleksiyonuna bu adresten ulaşabilirsiniz.

Osmanlıca Mahalli Gazeteler – Türkiye, Balkanlar ve diğer yerlerdeki 34 vilayette basılmış olan 130 farklı Osmanlıca mahalli gazete buradan ulaşabilirsiniz.

IRCICA Farabi Dijital Kütüphanesi – IRCICA tarafından sunulan el yazmalarına, mushaflara, salnâmelere, Osmanlı dönemi mecmualarına, haritalara, fotoğraflara ve daha fazlasına buradan ulaşabilirsiniz.

Bu amme hizmetine katkıda bulunmak için sizlerde bu listede yer alabileceğini düşündüğüz kaynakları yorum olarak aşağıya bırakabilir, listenin zenginleşmesini sağlayabilirsiniz. Ayrıca bu linkten araştırma yaparken kullanabileceğiniz araçlara dair bilgi sahibi olabilirsiniz.

2 Comments

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s