Sinemanın Meçhul Kahramanları

Sağda: Tabancanın dolu olduğunu seyircilere göstermek için çok yakından bir sahne alınıyor. Solda: Arace Moore’un filmlerinden; projektörler ve kamera tamamıyla faaliyete geçmiş, bir kütüphane köşesinde geçen bir vaka canlandırılıyor.

Makyajcı: Tiyatro artistleri ekseriya makyajlarını bizzat yaparlar. Fakat sinemada böyle değildir. Her stüdyoda hususi bir, iki üç makyajcı vardır. Bunlar doktorlar gibi beyaz gömlek giyerler ve bu beyaz gömleklerin cepleri binbir çeşit fırça, boya, krem vesaire ile doludur. Eğer makyajcı olmasaydı, ne Greta Garbo gözlerimize bu derece ilahi görünebilir, ne de Mae West bu kadar cinsi cazibeye sahip sayılırdı. Makyajcı sade her artistin yüzünün ne türlü makyajla daha fazla güzelleşeceğini değil, ifade kuvvetinin nasıl artacağını da düşünmek mecburiyetindedir. Bunun neticesi bazen taze ve hayattar çehreleri soldurur, bazen de pejmürde derilere hayat verir.

Aksesuarcı: Aksesuarcı, stüdyoda veya açık havada çekilecek sahnelerin teferruatına ait bütün levazımatını günü gününe, saati saatine, dakikası dakikasına hazırlamaya mecbur bir adamdır. Mesela bazen bir sigara izmariti bile lazım olur. Onu da aksesuarcının derhal cebinden çıkarıp vermesi icap eder. Aksesuarcı çok defa şu şekilde hitaplara maruz kalır:

“Azizim, sabah kahvaltısı sahnesi için koyduğun tereyağını projektörlerin ziyası eritti. Yenisini getir bakalım!”

“Lavabonun üzerinde bulunması lazımgelen sabun nerede?”

“Komiğin eline alacağı çiçek buketini nereye bıraktın?”

Aksesuarcının geçirdiği en müşkül anlar, bilhassa figüranı çok sahnelerdir.

“Aksesuarcı, şu ihtiyar mösyönün ceketinin yakasına bir beyaz çiçek taksana!”

“Aksesuarcı, otelin metrdotelini serviyetsiz mi meydana çıkaracağız?”

“Aksesuarcı, otel kapıcısının getireceği telgrafın kağıdı nerede?”

“Aksesuarcı, beş dakikaya kadar bana bir siyah kedi bulmalısınız. Mutlaka lazım!”

Ses Mühendisi: Ses mühendisinin içinde bulunduğu kabine tıpkı bir kale, kendisi de bir kumandan gibidir. Herkes onun verdiği emri münakaşasız kabul etmek mecburiyetindedir. Ötekine berikine hoparlör vasıtasıyla hitap eder ve onun en hafif bir nefesi stüdyonun içerisinde bir gök gürültüsü kadar patırdı yapar. Ses mühendisinin bilhassa musikiden anlaması lazımdır. Çünkü ses, söz ve musiki kaydederken kulağının son derece hassasiyetle faaliyete geçmesi icap eder. Orkestraya ekseriya şefdorkestr değil, o kumanda eder. Sahne başlayacağı zaman konuşacak artistlerden ve çalacak orkestradan maada bütün orada bulunanlara “Susun!” diye emir verir. O anda herkes söz söylemekten değil, hızlı nefes almaktan bile korkmaya başlar.

Montör: Bir filmin güzelliği veya fenalığı üzerinde aktör, rejisör, sahne vazıı kadar amil olan mühim bir şahsiyettir. Lüzumsuz sahneleri mükalemeleri atmak, birbiriyle hiç alakası olmayan sahneleri yekdiğerine zekice bağlamak suretiyle dikkatsiz çekilmiş bir filmden mükemmel bir kurdela vücuda getirebilir. Bazen de mükemmel çekilmiş bir filmi manasız yerlerden keserek ve birleştirerek berbat bir şekle sokabilir. Onun için şahsiyetinin mühimliği derecesinde mesuliyeti de büyüktür. Dört beş aylık çalışma neticesi vücuda getirilmiş 3000, 5000 metrelik kurdelanın mukadderatı onun eldivenleri ellerinin arasındadır. Kurdelanın 2000, 2500 metresini muhafaza ederek sizin alkışlayacağınız veya ıslık çalacağınız eseri vücuda getirecektir. Bu, bilhassa kadınların pek mükemmel yapabilecekleri işlerdendi. Çünkü fazla vücut kuvvetine ihtiyaç gösteren bir mesele değildir. Montör, en ziyade işlerine başkaları karıştığı vakit müşkül mevkide kalır. Film yıldızı filan sahnenin çıkarılmasını, sahne vazıı ise eserdeki esası fikrin muhafazası için onun kalmasını ister. İşte o zaman montör, kime kul olacağını şaşırır. Eğer otoritesi fazla biri ise işi kendi istediği gibi halledip çıkar.

Rejisör: Rejisörün başlıca vazifeleri, figüranları teftiş etmek, kostümleri intihap eylemek, artistleri vakit ve zamanında stüdyo veya muayyen yerlerde toplamaktır. Eşya ve dekorların seçilmesi için dekoratöre yardım eder. Ondan zaman ve mekan düşünülmeden bir tayyare, bir fil, lüks bir otomobil istenir, yahut aniden bir demirci, bir kunduracı dükkanı vücuda getirmeye mecbur tutulur.

İmalat müdürü: Stüdyonun ve filmin adeta hakimidir. Çünkü para vasıtasıyla sarfolunur. Sermayedarların menafiini himaye için parayı tasarruf etmeye, aynı zamanda herkesi memnun eylemeye mecburdur. Bütün kontratları o tanzim eder. Stüdyoyu o kiralar, banka müamelatını, tevzi şirketiyle müzakereyi, sigorta işlerini o yapar. Her şeyi, her hadiseyi evvelden düşünmesi lazımdır. Mesela o tahmin etmelidir ki kadın yıldız birgün hastalanacak, erkek yıldızın babası ölecek, pelikül fena çıkacak, makinalar bozulacak, harici manzaralar alınacağı gün yağmur yağacak, stüdyoda yangın çıkacak… Bundan maada sermayedarları sahne vazıına, icap ettiği zaman sahne yazıını sermayedarlara karşı müdafaa edecek. Binbir tatlı sözle binbir müşkülatı izaleye çalışacak, filmin yarı kalmadan bitmesini temin edip ancak ondan sonra geniş bir nefes alacak… Görüyorsunuz ya, nüfuzu fazla olduğu kadar işi de ne güç!

Rütbesizler: yukarıda saydıklarımızdan maada stüdyoda çalışan marangoz, ressam, elektrikçi vesaire gibi birçok amele vardır ki bunları “rütbesizler” sınıfı diye ayırdık. Evet, bunların diğerleri gibi muayyen bir ünvanları yoktur. Fakat mevkileri çok sağlam, kendileri çok nazlıdırlar. Rütbelilerin hepsi kötürü çalıştıkları halde bunlar gündüz ayrı, gece ayrı tevmiye alırlar. Tabii gece iki misli… Muayyen zamanı bir dakika geçti mi, taş çatlasa ellerini hiçbir işe sürmezler. Tatil zamanları yemeklerini yiyip adamakıllı istirahat etmedikten sonra tekrar işe başlamazlar. Bunlar sinemanın aristokrat amelesi, yahut amelenin aristokrat sınıfıdırlar.

Bu yazı, Yedigün’ün 75. sayısında yayımlanmıştır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s